Ένας ιστορικός και πολιτικός απολογισμός για την πορεία του ΥΗΕ της Μεσοχώρας

1. Σύντομη ιστορική αναδρομή

 Η δημιουργία του ΥΗ έργου Μεσοχώρας (φράγμα-ταμιευτήρας, αγωγός προσαγωγής 7,4 km και σταθμός παραγωγής ενέργειας) αποτέλεσαν επιλογή της ΔΕΗ κατά την δεκαετία 1970.  Την επιλογή αυτή στήριξαν οι γενικές γραμμές όλες οι κυβερνήσεις από την μεταπολίτευση έως το 2001, χρονιά κατά την οποία το έργο είχε σχεδόν ολοκληρωθεί και η συνέχισή του διακόπηκε για πολλά χρόνια από εξωγενείς παράγοντες.  Συγκεκριμένα το 2001 εκδόθηκε από το ΣτΕ απόφαση η οποία ναι μεν δεν αφορούσε στη Μεσοχώρα αυτή καθ’ εαυτή όμως τελικά ο συσχετισμός του έργου αυτού με τη μεταφορά (εκτροπή) υδάτων από Αχελώο προς τη λεκάνη Πηνειού αποτέλεσε τον παράγοντα που παρέτεινε την διαδικασία ολοκλήρωσής του για πολλά χρόνια.

  Στην πραγματικότητα οι προϋποθέσεις για την αποδέσμευση της Μεσοχώρας από το σχέδιο «εκτροπής Αχελώου» είχαν ήδη δημιουργηθεί από την σχετική απόφαση της Κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ στα μέσα της δεκαετίας 90 προσδιορίζοντας ότι κύριος του έργου Μεσοχώρας  θα είναι αποκλειστικά η ΔΕΗ χωρίς δέσμευση για συνδιαχείριση των υδάτων στο σχέδιο εκτροπής.  Αντίθετα για τη Συκιά, την ίδια περίοδο, ως κύριος του έργου ορίστηκε το ΥΠΕΧΩΔΕ (σήμερα Υποδομών) όπως και η σήραγγα εκτροπής (Πευκοφύτου).  Όμως, παρά τη σαφήνεια του σχεδίου αυτού, το ΣτΕ τελικά έκανε δεκτή την διάκριση αυτή μόλις τον Ιανουάριο του 2014 (απόφαση αριθ. 26), ανοίγοντας έτσι το δρόμο στην εκ νέου αδειοδότηση του ΥΗΕ Μεσοχώρας.  Επίσης το Σεπτέμβριο του 2014 η κυβέρνηση Σαμαρά, στα πλαίσια της οδηγίας 60/2000, ενέκρινε για πρώτη φορά Σχέδια Διαχείρισης Υδάτων για τις δύο υδατικές λεκάνες στις οποίες εμπλέκεται η Θεσσαλία (Πηνειού και Αχελώου). Με την απόφαση αυτή εκπληρώθηκε και η δεύτερη βασική προϋπόθεση για την επανεκκίνηση των διαδικασιών αδειοδότησης της Μεσοχώρας.  Αμέσως μετά, τον Ιανουάριο του 2015, η ΔΕΗ υπέβαλε για περιβαλλοντική αδειοδότηση τον φάκελο του έργου και φτάσαμε τελικά στην αδειοδότησή της (Αύγουστος 2017).

2. Η διαχείριση της υπόθεσης της Μεσοχώρας από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ/ΠΡΑΣΙΝΟΙ

  Το 2015 η χώρα απέκτησε νέα κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ). Ας σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και πολλά εν ενεργεία στελέχη του αποτελούσαν τον πυρήνα παλαιότερων πολιτικών κομμάτων και κινήσεων που είχαν ταχθεί γενικά κατά του συνόλου των έργων του Άνω Αχελώου (Μεσοχώρα, Συκιά, σήραγγα, συμπεριλαμβανομένων των ΥΗ μονάδων παραγωγής ενέργειας) και φυσικά αντιτάχθηκαν στην ενίσχυση του υδατικού δυναμικού της λ. Πηνειού για τις αρδεύσεις/Γεωργία.  Στις θέσεις αυτές συνέδραμαν διάφορες οικολογικές οργανώσεις, ΜΚΟ, αναρχοαυτόνομες ομάδες, ένας μικρός αριθμός κατοίκων από τη Μεσοχώρα και συνολικά οι τοπικές οργανώσεις και φορείς της Αιτωλοακαρνανίας.   Πολλοί από τους παραπάνω είχαν πρωτοστατήσει στις προσφυγές στο ΣτΕ αλλά και στην συστηματική καλλιέργεια (μέσω ΜΜΕ και όχι μόνο) κινδυνολογίας και οικοτρομοκρατίας για τα έργα αυτά, διαμορφώνοντας, εκτός από συγχύσεις, ποικίλες αντιλήψεις στην κοινή γνώμη, έως και το μίσος για τα έργα, τη ΔΕΗ κλπ. Συνοπτικά καλλιεργήθηκε ένας διχασμός στις τοπικές κοινωνίες  αλλά και ευρύτερα, τα έργα Άνω Αχελώου στοχοποιήθηκαν (κάτι που ουδέποτε συνέβη εναντίον οποιονδήποτε άλλου ΥΗΕ η άλλης μεταφοράς υδάτων από όμορη λεκάνη σε κάποια περιοχή της χώρας).  Φυσικά όλοι οι ετερόκλητοι παράγοντες του μπλοκ που προαναφέραμε, ειδικά μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από το ΣΥΡΙΖΑ, ήλπιζαν ότι θα καταγράψουν μια μεγάλη νίκη σχετικά με τη περίπτωση του Αχελώου.

  Δυστυχώς για αυτούς όμως δεν είχαν υπολογίσει σωστά τις διαθέσεις της κοινής γνώμης.  Από τη δεκαετία  2000 και πιο έντονα την δεκαετία 2010 ο κόσμος εξέφραζε έντονο προβληματισμό για τις πραγματικές προθέσεις των αντιδρώντων, ιδιαίτερα όταν έβλεπε να έχουν ήδη επενδυθεί για τα έργα αυτά πάνω από 900 εκ. ευρώ (σε σημερινές τιμές) και παράλληλα αυτά είτε να εγκαταλείπονται είτε να προχωρούν με αργούς ρυθμούς και με πολλά εμπόδια.  Μπροστά στις πιέσεις που δέχθηκαν οι φορείς αυτών των αντιλήψεων και εφόσον η γνωστή ρήση «όχι στην εκτροπή Αχελώου» δεν ήταν πλέον αρκετή για να απαντήσει στα ερωτήματα του κόσμου, κάποιοι από τα μπλοκ αναγκάστηκαν να αποκαλύψουν δημοσίως τον πραγματικό και έως τότε ανομολόγητο στόχο τους για την «ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ» ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΩ ΑΧΕΛΩΟΥ. Ολόκληρο το κείμενο του απολογισμού στο παρακάτω link :

https://www.ypethe.gr/sites/default/files/archivefiles/2017_08_25_enas_i...