Όταν χάνεται το μέτρο : Το ΣτΕ και οι αποφάσεις του

Οι τρέχουσες εξελίξεις με τις τηλεοπτικές συχνότητες και το ΣτΕ δεν εμπίπτουν προφανώς στα θέματα που ο ιστότοπός μας προβάλλει και σχολιάζει συστηματικά.  Ας μας επιτραπεί όμως αυτή τη φορά, λόγω της εμπλοκής του ΣτΕ στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις, να κάνουμε μια εξαίρεση, συγκρίνοντας κάποιες καταστάσεις του παρελθόντος που συνδέονται με τα υδατικά μας.

         Από τα μέσα της δεκαετίας του 90, μετά από προσφυγές διαφόρων οργανώσεων, με την έμμεση ή άμεση σύμπραξη ακόμη και στελεχών του σημερινού κυβερνητικού πολιτικού χώρου (ΣΥΡΙΖΑ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ-ΠΡΑΣΙΝΟΙ), το ΣτΕ ασχολήθηκε επανειλημμένα με την νομιμότητα πολλών και ποικίλων αποφάσεων της πολιτείας σχετικά με τα έργα του Άνω  Αχελώου.  Σε κάποιες από τις αποφάσεις του το ΣτΕ απέρριψε το σκεπτικό των προσφυγών και ουσιαστικά «νομιμοποίησε» τις πράξεις της Διοίκησης και των κυβερνήσεων.  Σε άλλες όμως περιπτώσεις, εντοπίζοντας παραλείψεις ή παραβιάσεις  της νομοθεσίας από όργανα της Διοίκησης (Υπουργεία, ΔΕΗ) και κάτω από την πίεση που ασκούσε η οικο-προπαγάνδα περί δήθεν καταστροφής του περιβάλλοντος, της φύσης κλπ, το ΣτΕ έκανε δεκτές τις προσφυγές τους και διέκοπτε, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ίσως και έτη, τα εκτελούμενα έργα.

          Οι επιπτώσεις από εκείνες τις αρνητικές αποφάσεις του ΣτΕ ήταν κυριολεκτικά καταστροφικές.  Ας δούμε τις πιο χαρακτηριστικές από αυτές :

  • Στη Μεσοχώρα για πάνω από 15 χρόνια παραμένουν αναξιοποίητα πάνω από 500 εκ. ευρώ επενδεδυμένα σε ένα ενεργειακό έργο, που ακόμη δεν λειτούργησε, με κίνδυνο την ίδια βιωσιμότητα της ΔΕΗ και απώλειες 25-30 εκ. ευρώ για κάθε έτος που το έργο δεν παράγει την προγραμματισμένη ηλεκτρική ενέργεια.
  • Σε κάθε απόφαση διακοπής των έργων (Μεσοχώρα, Συκιά, σήραγγα) εκατοντάδες εργαζόμενοι βρίσκονταν κυριολεκτικά στο δρόμο και οι αντίστοιχες οικογένειες αναζητούσαν διέξοδο για να επιζήσουν.
  • Η εγκατάλειψη των έργων δημιούργησε μεγάλους κινδύνους - που παραμένουν στο ακέραιο - για καταστροφές, ακόμη και απώλειες ανθρώπινων ζωών σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων (πλημμύρες κλπ).

Και αυτά μόνο εάν συναθροίσει κανείς θα δει ότι οι επιπτώσεις στα έργα Αχελώου είναι ασύγκριτα μεγαλύτερες από αυτές που η κυβέρνηση επικαλείται μετά από την πρόσφατη απορριπτική απόφαση του ΣτΕ για το Νόμο Παππά.  Και όμως, στην περίπτωση του Αχελώου, οι ίδιοι πολιτικοί χώροι (σε ορισμένες περιπτώσεις και τα ίδια πρόσωπα), με πλήρη έλλειψη επίγνωσης και ευθύνης, πανηγύριζαν για τις αποφάσεις του ΣτΕ, αδιαφορούσαν για τις επιπτώσεις στην οικονομία και την κοινωνία και εγκαλούσαν τότε την πολιτεία όταν προσπαθούσε να συνεχίσει τα έργα, αποκαλώντας τις ενέργειές τους ως πράξεις παρανομίας και άλλα ευτράπελα.

Τότε ζούσαμε την εποχή της «αποθέωσης»  των αποφάσεων του ΣτΕ. Μάταια κάποιες ψύχραιμες φωνές τους εξηγούσαν ότι «….το ΣτΕ …δεν είναι αρμόδιο να αποφασίζει για την έγκριση ή απόρριψη ενός έργου, αλλά  μόνο να ελέγχει την τήρηση της ισχύουσας νομοθεσίας…».  Κανείς τους όμως δεν είχε διάθεση να ακούσει ή να σκεφθεί.  Τους αρκούσε που παρεμπόδιζαν την δημοκρατικά εγκεκριμένη πολιτική των κυβερνήσεων της εποχής εκείνης με την οποία οι ίδιοι μεν διαφωνούσαν, δεν είχαν όμως το κύρος και τα επιχειρήματα να πείσουν το λαό, τους φορείς και φυσικά τη Βουλή να την απορρίψει.  Το μέτρο είχε χαθεί.  Θεωρούσαν ότι το ΣτΕ είναι ένα βολικό εργαλείο με το οποίο θα παρέκαμπταν εσαεί τις δημοκρατικές διαδικασίες και θα επέβαλλαν τις ακτιβίστικες και ανεύθυνες πρακτικές τους.

Τις τελευταίες όμως ημέρες η οπτική τους για το ΣτΕ άλλαξε εντελώς. Το ΣτΕ, με την απόφαση που πήρε, θέτει εμπόδια στα δικά τους πολιτικά σχέδια, οπότε τους βλέπουμε να «αγανακτούν», να προβαίνουν σε απαξιωτικά σχόλια για το Ανώτατο Δικαστήριο και να προσβάλουν ευθέως το κύρος των δικαστών. Εντελώς στο άλλο άκρο,  σε σχέση με το παρελθόν. Δεν θα μπούμε στην ουσία της πολιτικής διαμάχης που εξελίσσεται.  Ελπίζουμε όμως, τώρα που οι διάφοροι κυβερνητικοί υπεύθυνοι συνειδητοποιούν πια τον πραγματικό ρόλο του ΣτΕ, ότι δηλαδή το ΣτΕ δεν παράγει πολιτική, δεν υποκαθιστά  την Διοίκηση και φυσικά δεν προγραμματίζει ούτε «απαγορεύει» την υλοποίηση  έργων, ότι θα εγκαταλείψουν πλέον την υποκριτική και άγονη επίκληση των αποφάσεων του ΣτΕ για τα έργα Αχελώου και θα μελετήσουν ψύχραιμα και κυρίως υπεύθυνα τι θα πράξουν από δω και στο εξής σε όλα τα ανοικτά μέτωπα των έργων αυτών.

        Η Μεσοχώρα περιμένει την περιβαλλοντική της αδειοδότηση. Το ΣτΕ πλέον οριστικά δεν αποτελεί εμπόδιο στην έκδοση αυτής της απόφασης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος (για την ώρα ο κ. Σκουρλέτης).

        Η Συκιά και η σήραγγα, στην ευθύνη ως γνωστόν του Υπουργείου Υποδομών (για την ώρα ο κ. Σπίρτζης), είναι για την κυβέρνηση σαν να μην υπάρχουν !  Πέραν της ουσίας, οι κίνδυνοι από την εγκατάλειψη τους είναι γνωστοί και κανείς από τους υπεύθυνους, εάν συμβεί κάτι, δεν θα μπορεί να υποκριθεί ότι δεν γνώριζε.  Και εδώ δεν εννοούμε μόνο την ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου αλλά και τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και οικολόγων και τα στελέχη τους, ιδιαίτερα τα τοπικά της Θεσσαλίας, κατά μείζονα λόγο όταν επανειλημμένα τους έχουμε ενημερώσει σχετικά.

        Εάν λοιπόν συνεχίσουν τις αδιέξοδες προτάσεις για «κατεδάφιση» ή «ανάπλαση» της Συκιάς, εγκατάλειψη της σήραγγας και άλλα φαιδρά παρόμοια, ας πάρουν και τις ευθύνες τους.  Το ΣτΕ πάντως έχει προβεί σε σαφείς υποδείξεις, μέσα από τις αποφάσεις του, για την κατεύθυνση που η Διοίκηση οφείλει να ακολουθήσει στο ξεμπλοκάρισμα των έργων Αχελώου.  Τα «άλλοθι» τους με το ΣτΕ  έχουν οριστικά τελειώσει. Και επειδή τώρα βρίσκονται στην κυβέρνηση οι ευθύνες τους επιβάλλουν οπωσδήποτε να βρούνε το «μέτρο» αφενός για το ρόλο του ΣτΕ αφετέρου για το μέλλον των έργων, εγκαταλείποντας τις αδιέξοδες λογικές που μόνο σε καταστροφική στασιμότητα οδηγούν.