Ενημερωτική Συζήτηση στην Βουλή (Επιτροπή Περιβάλλοντος) για την Αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Υδάτων.

Άλλη μια συζήτηση διεξήχθη στις 29 Μαρτίου 2017 στα πλαίσια της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων της Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής.  Το αντικείμενο της συζήτησης ήταν η ενημέρωση σχετικά με τη αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης (Σ.Δ.) στις λεκάνες απορροής (ΛΑΠ).  Η ενημέρωση έγινε από τον πρόεδρο της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων (Ε.Γ.Υ.) κ. Ιακ. Γκανούλη και την αρμόδια Προϊσταμένη κ. Μ. Γκίνη.

Με όση καλή θέληση και εάν δει κανείς τα πρακτικά της συζήτησης (δες τα σχετικά link) * θα διαπιστώσει για μια ακόμη φορά ότι η συζήτηση, παρά την καλή διάθεση των στελεχών της ΕΓΥ, περιορίστηκε σε χιλιοειπωμένες παρατηρήσεις και σε γενικόλογα ευχολόγια, ενώ οι συγκεκριμένες προτάσεις απουσίαζαν εντελώς.  Επιβεβαιώνεται για μια ακόμη φορά πως αν πράγματι οι υπεύθυνοι της επιτροπής επιθυμούν ουσιαστική συζήτηση και εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων οφείλουν να οργανώνουν με κάποιο διαφορετικό τρόπο τις συζητήσεις αυτές αλλιώς και η Βουλή θα συμβαδίζει αντικειμενικά και αυτή με την απραξία που ούτως ή άλλως χαρακτηρίζει τα αρμόδια Υπουργεία.  Θα αρκεστούμε από την πλευρά μας σε λίγες παρατηρήσεις και σχόλια.

1. Ο Προϊστάμενος της ΕΓΥ Ειδικός Γραμματέας κ. Γκανούλης είπε ότι τα Σ.Δ. είναι οι «οδηγοί για τις δραστηριότητες που έχουν σχέση…με τους υδατικούς πόρους».  Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ύπαρξης σε κάθε υδατικό διαμέρισμα μιας «επιτελικής ομάδας» για την εφαρμογή των Σ.Δ. «επιτόπου», σε συνεργασία με Αυτοδιοίκηση, τους φορείς και ειδικά τους χρήστες αρδευτικού νερού.

Απολύτως ορθές οι παρατηρήσεις.  Και εμείς επανειλημμένα από την Θεσσαλία (ΠΕΔ, επιστημονικοί φορείς κ.α.) έχουμε προτείνει την δημιουργία ενός σταθερού σχήματος (φορέα) με συμμετοχή του κράτους και των χρηστών νερού.  Αλλιώς όσα ισοζύγια και εάν εκπονηθούν, όσα μέτρα και εάν διατυπωθούν από τα Σ.Δ. στην πραγματικότητα είναι καταδικασμένα να μείνουν ανενεργά και ανεφάρμοστα, κυρίως λόγω έλλειψης του μηχανισμού παρακολούθησης και εφαρμογής τους.  Η οικονομική κρίση και η έλλειψη χρημάτων δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι στην ακινησία στον τομέα αυτόν.

Ελπίζαμε το κυβερνών κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ, που παλιότερα εξέπεμπε μηνύματα εκσυγχρονισμού και διάθεση τολμηρών παρεμβάσεων στην αντιμετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων, θα επεδείκνυε μεγαλύτερο ζήλο στην κατεύθυνση αυτή.  Δυστυχώς βιώνουμε μια στασιμότητα.

Και μια απορία : Άραγε ο Πρόεδρος της ΕΓΥ και ομ. Καθηγητής κ. Ι. Γκανούλης υπέβαλλε έως σήμερα στην κυβέρνηση κάποια πρόταση αναβάθμισης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου στον τομέα εφαρμογής των Σ.Δ. για τα υδατικά διαμερίσματα της χώρας ;  Και εάν ναι ποιας αντιμετώπισης έτυχε η πρότασή του ;

2. Ο Θεσσαλός βουλευτής κ. Ν. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε στα αρδευτικά θέματα περιγράφοντας εξ ιδίας πείρας την πραγματικότητα που βιώνουμε.  Επεσήμανε ότι στο θεσσαλικό κάμπο μεγάλο μέρος του αποστραγγιστικού δικτύου έχει μετατραπεί σε αρδευτικό, με μεγάλες επιπτώσεις στις απώλειες αρδευτικού νερού.  Επίσης, σωστά, περιέγραψε το θέμα της εξοικονόμησης νερού με αλλαγές στα συστήματα άρδευσης και ειδικά στα συστήματα «στάγδην», με τα οποία εξοικονομούνται σημαντικές ποσότητες, επισημαίνοντας όμως ότι τα συστήματα αυτά έχουν και μεγάλο αρχικό κόστος (αγορά, εγκατάσταση).

Και πάλι η δική μας απορία :  Ο κ. βουλευτής έχει υποβάλλει κάποια συγκεκριμένη πρόταση στο αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για έναν νέο σχεδιασμό των βασικών αρδευτικών δικτύων στο θεσσαλικό κάμπο ;  Έχει προτείνει να γίνουν οι σχετικές μελέτες ώστε στη συνέχεια, όταν υπάρξει δυνατότητα χρηματοδότησης, να κατασκευασθούν τα σχετικά έργα ;  Εν πάση περιπτώσει έχει προβεί σε έλεγχο προς την κυβέρνηση για το πώς αντιμετωπίζει το θέμα αυτό ;

Επίσης και ο ίδιος και η κυβέρνηση έχουν να προτείνουν κάτι για την κάλυψη (με επιδότηση ή άλλον τρόπο) αυτού του κόστους των συστημάτων στάγδην άρδευσης, εφόσον σε σύντομο χρόνο οι ενισχύσεις αυτές έμμεσα θα συμβάλουν αποτελεσματικά στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος και στην μείωση του κόστους παραγωγής των αγροτικών προϊόντων ;

3. Για μια ακόμη φορά εκφράστηκε «προβληματισμός» για το μέγεθος των έργων ταμίευσης νερού.  ”Φαραωνικό» χαρακτήρισε το φράγμα του  Αποσελέμη στην Κρήτη ο καθ. Κος Γκανούλης.  Είμαι «υπέρ» των μικρών φραγμάτων και λιμνοδεξαμενών διακήρυξε η βουλευτής κα Βαγιωνάκη, λες και το πρόγραμμα ταμιεύσεων νερού σε μία ΛΑΠ και το μέγεθος των αντίστοιχων έργων τίθεται προς αντιπαράθεση με «οπαδικούς» όρους !.

Έχουμε διατυπώσει πολλές φορές την θέση μας :  Το μέγεθος των έργων ταμίευσης (γεωμετρικά χαρακτηριστικά του φράγματος, όγκος ταμίευσης κλπ) εξαρτώνται αποκλειστικά και μόνο από τα χαρακτηριστικά του υδάτινου συστήματος (π.χ. παροχή νερού στον ποταμό) και τις ανάγκες που αυτά προορίζονται να καλύψουν.  Από κει και πέρα οι ιθύνοντες οφείλουν να σέβονται και να ακολουθούν τους περιορισμούς που θέτει αφενός η περιβαλλοντική επιστήμη και η νομοθεσία και αφετέρου οι μελέτες οικονομικής βιωσιμότητας του κάθε έργου (κόστος, χρόνος απόσβεσης κλπ).  Επίσης στην όλη επιχειρηματολογία δεν πρέπει να αγνοεί κανείς και τις συχνότατες πλημμυρικές παροχές των ποταμών και τις τεράστιες ζημιές που αυτές προκαλούν όταν δεν υπάρχει πρόβλεψη οι  κατάλληλου μεγέθους ταμιευτήρες να συγκρατούν τα νερά και να «ρυθμίζουν» καταλλήλως τις εκροές τους ώστε να μας προστατεύουν από τις πλημμύρες.

Όλα λοιπόν τα άλλα για «μικρά και μεγάλα» έργα κινούνται έξω από τη σφαίρα της τεχνικής και περιβαλλοντικής επιστήμης, δεν σχετίζονται με τους κανόνες με τους οποίους λειτουργεί μια σύγχρονη Ευρωπαϊκή χώρα και τελικά δεν συνιστούν προτάσεις σύγχρονης, ορθολογικής διαχείρισης των υδάτων.

Εάν τώρα κάποιοι επιμένουν να πολιτικολογούν με «οπαδικούς» όρους και τεχνητές διακρίσεις έργων, ας γνωρίζουν τουλάχιστον ότι ο κόσμος πλέον καταλαβαίνει και ότι δεν «παραχωρείται» σε κανέναν η αποκλειστικότητα στις περιβαλλοντικές ευαισθησίες, την οικολογική συνείδηση και την κοινωνική υπευθυνότητα.

4. Η ακροθιγής αναφορά που έγινε στους ΓΟΕΒ/ΤΟΕΒ επιβεβαίωσε ότι η τεράστια πληγή του τρόπου διαχείρισης του αρδευτικού νερού παραμένει ανοιχτή.  Θα περιοριστούμε να υπενθυμίσουμε τις θέσεις που πρόσφατα διατυπώσαμε (δες τo σχετικό link) * * με τη ελπίδα οι αρμόδιοι στη Βουλή και την κυβέρνηση να σκεφθούν ότι το θέμα είναι πολύ σοβαρό και δεν λύνεται με περιστασιακές «τροπολογίες» ή άλλα ημίμετρα.

5. Και όπως συνήθως συμβαίνει, σε μια συζήτηση για τα νερά στη Βουλή δεν θα μπορούσε να απουσιάζει η «εκτροπή Αχελώου». Ο προϊστάμενος της ΕΓΥ κ. Γκανούλης διατύπωσε τη θέση του λέγοντας ότι «…νομίζω ότι ήδη η εκτροπή ας πούμε, έχει εμφανιστεί ότι έχει τόσες πολλές αδυναμίες, που μάλλον δεν θα προχωρήσει – δεν προχωρεί, είναι σίγουρο – αλλά από την άλλη μεριά δεν μπορεί και μια επένδυση που έγινε με εκατομμύρια στο παρελθόν, να μείνει και αυτή ανεκμετάλλευτη.  Αυτή είναι νομίζω η θέση του Υπουργείου».

Τα δικά μας σχόλια στο θέμα αυτό είναι τα εξής :

  • Η ΕΓΥ εκ του ρόλου της όφειλε να ενημερώσει τους βουλευτές ότι τα ισχύοντα ΣΔ των ΛΑΠ Αχελώου και Πηνειού, εγκεκριμένα από τον Σεπτέμβριο του 2014, προβλέπουν ότι ένα μέρος του ελλείμματος την ΛΑΠ Πηνειού θα καλύπτεται στο μέλλον (δηλαδή όταν ολοκληρωθούν τα έργα  στον ταμιευτήρα Συκιάς και στη σήραγγα μεταφοράς) με μεταφορά  250 εκ. κ.μ. νερού ετησίως από τη ΛΑΠ Αχελώου.
  • Η διατύπωση του κ. Ι. Γκανούλη ουσιαστικά περικλείει κατά ένα μέρος ακριβώς αυτό που εδώ και δύο χρόνια ζητάμε, δηλαδή η κυβέρνηση να ασχοληθεί και να πάρει επιτέλους αποφάσεις για τα έργα του Άνω Αχελώου και ειδικά τα σχετιζόμενα με τη μεταφορά (Συκιά, σήραγγα).  Η εγκατάλειψη των έργων και η παντελής έλλειψη πρωτοβουλιών για την ολοκλήρωσή τους προφανώς δεν συνιστά ούτε πολιτική θέση ούτε υπεύθυνη κυβερνητική διαχείριση.  (Περισσότερα για τη θέση μας στο θέμα της «εκτροπής Αχελώου» δες το πρόσφατο σχόλιο μας για την ανακοίνωση των οικολογικών οργανώσεων στο σχετικό link). ***

 

* Το πλήρες γραπτό κείμενο (51 σελίδες) με τα πρακτικά της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων, της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος Βουλής εδώ :

http://www.ypethe.gr/sites/default/files/archivefiles/2017_03_29_synedri...

* Βίντεο : Η μαγνητοσκοπημένη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων, της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος Βουλής εδώ :

http://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/ToKtirio/Fotografiko-...

* Θέσεις ΕΘΕΜ για Αναθεώρηση Σχεδίων Διαχείρισης Θεσσαλίας :

http://www.ypethe.gr/news/oi-theseis-tis-ethem-gia-tin-diadikasia-anathe...

** Σχόλιο ypethe.gr για Φορέα Διαχείρισης ΓΟΕΒ/ΤΟΕΒ :

http://www.ypethe.gr/news/oi-toev-i-diaheirisi-ydaton-kai-perivallon

*** Σχόλιο ypethe.gr για έργα Αχελώου :

http://www.ypethe.gr/news/oikologikes-organoseis-diatrita-epiheirimata-s...